(BQN) - Nòng nọc, ấu trùng của ếch, nhái, cóc với nhiều người mới nghe thôi đã “nổi gai ốc”, nhưng với người dân vùng cao nó là món đặc sản, muốn mua cũng không bán, chỉ khách quý mới được thết đãi.

Ra đồng săn đặc sản

Những ngày này lên vùng cao, khi trời vừa tạnh sau cơn mưa giông ào ào trút nước, những tia nắng đỏ rực xuyên qua núi đồi vùng cao, không khí trong lành, mát mẻ đến lạ thường, đồng ruộng mênh mông nước, mọi người không ai rủ ai đồng loạt kéo nhau ra đồng “săn” đặc sản là con nòng nọc.

Chạy dọc các tuyến đường liên xã ở huyện vùng cao Ba Tơ, chúng tôi chứng kiến hình ảnh rất nhiều người, cặm cụi dưới ruộng xúc nòng nọc. Dùng tay vớt lớp rơm nổi bồng bềnh ở mép ruộng, cụ Phạm Thị Trê ở thôn Gò Khôn, xã Ba Dinh (Ba Tơ) móm mém cho biết, không phải không có thức ăn phải ăn nòng nọc, mà nó là món ăn bổ dưỡng và khoái khẩu của người dân ở đây.
Dulichgo
Mùa nào cũng vậy, cứ xong vụ gặt, trời bắt đầu đổ mưa giông thì cả làng hầu như ai cũng đổ ra đồng bắt nòng nọc, có người tận dụng cả thời gian chăn trâu để xúc nòng nọc. Hôm nay họ xúc ở thửa ruộng này thì hôm sau sẽ di chuyển đến thửa ruộng khác. Đồ nghề "săn" nòng nọc của họ vô cùng đơn giản là một cái rổ và cái dụt đan tre đeo bên hông nên bất kỳ ai cũng có thể “săn” được nòng nọc.

Giữa đồng ruộng lai láng nước, người xúc cứ tay thoăn thoắt đưa cái rổ xuống mặt ruộng rồi múc lên, bắt nòng nọc xúc được trong rổ cho vào đụt cho đến khi đầy đụt họ trở về nhà chế biến thành các món ăn.

Theo anh Phạm Văn Si, ở thôn Làng Mạ, xã Ba Tô (Ba Tơ), nòng nọc nhiều vô kể trên đồng vào thời gian này. Nòng nọc là do cóc, ếch, nhái sống ở trong rừng, khe suối đẻ ra. Tháng 3 âm lịch là mùa sinh sản của các loài này, gặp mưa giông chúng theo dòng chảy trôi ra đồng ruộng. Nòng nọc cóc có màu đen, màu sáng là của ếch và nhái.

Việc săn nòng nọc không tốn nhiếu sức lực lại có thức ăn ngon, đỡ tốn tiền mua thức ăn. Mùa “săn” nòng nọc kết thúc khi bà con chỉnh trang đồng ruộng vào vụ lúa mới.

“Siêu” sạch, “siêu” bổ dưỡng

Nòng nọc bắt về mổ bụng làm sạch, cho vào ít muối chà rửa sạch để ráo nước rồi chế biến thành nhiều món khác nhau như nấu canh với rau rừng. Nòng nọc ướp với sả, ớt rồi xào, nướng… ngọt, giòn, béo, thơm ngậy là món nhậu khoái khẩu của quý ông.
Dulichgo
Cũng theo bà Trê, ăn thịt heo, thịt bò, thịt trâu hay gà, vịt, cá biển đều không ngon bằng nòng nọc, nó là món “siêu” sạch vì đồng ruộng vùng cao không dùng thuốc bảo vệ thực vật. Nó cũng là món “siêu” bổ dưỡng cho phụ nữ sau khi sinh, vừa ngon, vừa mát, giúp lợi sữa, còn với các cụ già sẽ giúp dễ ngủ, ngủ ngon giấc.

Tôi ngỏ ý muốn mua đụt nòng nọc với giá 50.000 đồng, bà Trê lắc đầu. Bà bảo để mang về ăn chứ không bán, chỉ khách quý mới được thết đãi. Hôm nào bà ăn nòng nọc là tối đó ngủ như quên trời đất, không trăn trở, nhức mỏi như ngày thường.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(LĐO) - Ai đến Lý Sơn cũng đều mong được thưởng thức cua huỳnh đế - loại cua có mai dày, cứng, màu đỏ hồng, thịt chắc, ngọt. Trong lịch sử, cua huỳnh đế đã từng là đặc sản tiến vua. Tuy nhiên, không phải mùa nào trong năm cũng có cua huỳnh đế.

< Cua huỳnh đế sống tại chợ Lý Sơn.

Chợ đêm của Lý Sơn không rộng và nhiều hàng như chợ đêm ở các điểm du lịch đảo khác nhưng luôn tấp nập. Ở đây du khách bị hấp dẫn bởi tính thật, có sao nói vậy của người dân trên đảo và sự tươi ngon, giá rẻ của nhiều loại hải sản.

< Năm nay, cua huỳnh đế loại đang bơi, cỡ 0,7-0,9kg có giá 1.000.000đ/kg. Nếu là cua “ngất” giá chỉ 600.000đ/kg.

< Người dân trên đảo đập vỏ ốc xà cừ để bán cho các quán và du khách chế biến các món ăn như luộc chấm mắm gừng, nướng bơ, nướng tỏi ớt…Có thể dùng búa hoặc viên đá to đập sao cho vỏ ốc vỡ mà thịt ốc không bị dập.
Dulichgo
< Khách du lịch thích thú với ốc xà cừ.
Dulichgo
Ấn tượng thứ hai với nhiều người khi đến hòn đảo xinh đẹp này là ốc xà cừ. Đây là loại ốc nhiều nơi có nhưng ốc xà cừ ở Lý Sơn được đánh giá là ngon nhất. Thân ốc nằm trong chiếc vỏ dày, miệng ốc có vảy tròn, dài, cứng và ánh lên những màu sắc rất đẹp.

< Những chiếc vảy ốc được du khách nhặt lại sau khi thưởng thức món ốc xà cừ xào xả ớt.

< Chợ đêm chiếm một diện tích rất khiêm tốn nhưng hàng nào cũng đầy ắp hải sản.

< Nhum, giá hiện nay là 20.000đ/con.
Dulichgo
< Cá mặt quỷ - nghe tên và hình thức xấu xí nhưng thịt trắng muốt và ngọt, giá 200.000đ/kg.

< Cá hòm – hình giống cái hòm. Khi chế biến thường rạch một đường ở bụng giống kiểu mổ moi gia cầm rồi cho mỡ hành vào nướng. Khi ăn, từ đường rạch đó tách ra. Giá cũng chỉ 200.000đ/kg.
Dulichgo
< Tôm hùm đang bơi, quẫy mạnh, thớ thịt chắc thành từng cuộn, loại 0,8kg trở lên có giá 1.200.000đ/kg.

< Rong biển tươi làm gỏi rất ngon.
Dulichgo
< Một món ăn khác, không phải hải sản nhưng nhiều khách du lịch lựa chọn là giá đỗ ván.

< Chiếc lọ “đựng” cả thuyền buồm.

< Khu vực cổng tò vò lúc nào cũng đông khách du lịch chụp ảnh, nhất là khi hoàng hôn xuống, biển như dát vàng.
Dulichgo
Đảo bé là nơi không thể không đến khi ra đảo Lý Sơn, chỉ trừ trường hợp thời tiết không cho phép. Đảo bé là nơi để chơi và khám phá, đặc biệt là hai nơi tắm biển. Cát trắng, nước biển trong có thể nhìn xuyên tận đáy.

< Du khách thả mình trên mặt biển.

Nếu muốn thì có thể lặn biển ngắm san hô. Nhưng chỉ cần đầm mình trong làn nước trong vắt, tự tay lấy được một cành rong biển gần bờ là thấy “đã” lắm rồi.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(VNT) - Nhắc đến Hòn Khói, nhiều người nghĩ ngay tới những ruộng muối bao la trắng tinh và món gỏi lua nổi tiếng. Món ăn này không quá cầu kỳ mà lại vô cùng đặc biệt, là sự hòa quyện giữa hương vị của biển khơi và cây trái vườn nhà, khiến thực khách ăn hoài không ngán.

Hòn Khói cách thị xã Ninh Hòa (Khánh Hòa) khoảng 10km về hướng Đông Bắc. Với 4 xã ven biển là Ninh Diêm, Ninh Thủy, Ninh Hải và Ninh Phước, Hòn Khói quanh năm đều có hải sản tươi ngon.
Trong số các đặc sản Hòn Khói, có một món ăn đặc biệt, độc đáo từ tên gọi đến cách chế biến. Món ăn này có nguyên liệu từ cá tươi và rau lá vườn nhà, được gọi với cái tên dân dã là gỏi lua. Gỏi lua được người dân tự tay chế biến và cũng là món ăn quen thuộc của nhiều gia đình nơi đây.

Để làm gỏi lua, người ta thường chọn các loại cá nhỏ, không vảy, thịt trong, không quá tanh như cá đục, cá mai, nhưng ngon nhất và thông dụng nhất là cá cơm trỏng. Cá cơm trỏng có hai sọc sáng bạc lân tinh chạy song song hai bên mình, nó lớn hơn các giống cá cơm khác từ ba đến bốn lần. Toàn thân nó mang màu trắng trong như cọng giá chứ không phải là màu xám sẫm hay màu trắng lợt.
Dulichgo
Mùa cá cơm trỏng từ tháng mười đến tháng hai âm lịch. Thường cá có nhiều nhất là trong những tháng ngày trời êm biển lặng. Ngư dân đánh bắt chúng không phải bằng lưới mành hay lưới rút mà bằng lưới mai. Người ta bơi thúng thả lưới từ bốn giờ sáng, ngâm chừng ba tiếng thì vớt đem lên bờ gỡ bán.

Để có món ăn ngon, người chế biến phải sử dụng cá mới đánh về, vẫn còn cử động. Cá cơm trỏng chỉ cần bỏ đầu, bóp nhẹ thân cá để xương nhô ra rồi rút đi. Cuối cùng, lấy thịt ngâm qua nước đá chanh là cá đã chín tới.

Nhiều người thưởng thức gỏi lua cũng vì mê đắm các loại rau trong món gỏi. Tùy vào khẩu vị của từng người mà các loại rau “độn” cũng khác nhau, nhưng lõi chuối hột là nguyên liệu không thể thiếu, nó tạo nên nét đặc biệt cho món ăn này.
Dulichgo
Khi đốn hạ cây chuối hột, người ta chọn phần lõi, đem bào mỏng vừa phải và ngâm qua nước muối pha loãng để giữ trắng. Nếu lựa chọn phần khác của cây, món ăn sẽ bị dai, không ngon. Đồng thời, lõi chuối hột sẽ đảm bảo giữ độ giòn mềm, tươi sau khi chan nước lèo đang sôi vào.

Rau ăn gỏi thường gồm xà lách, rau thơm, ngổ, tía tô… Đặc biệt, gỏi lua không ăn với bún mà ăn với bánh tráng nướng dày sản xuất tại Ninh Hòa có vị mặn mặn, ngọt ngọt.

Quan trọng nhất là khâu chế biến nước lèo, cách nấu giống như nấu lẩu với dứa, cá chua, nước me, nước dừa xiêm … Tôm chao qua dầu cho chín, cho tiếp dứa, cà chua vào xào cùng rồi đổ nước dừa, nước me, một ít nước lạnh nấu sôi, nêm muối, mắm, đường phèn, ớt cắt lát. Để tạo nên vị ngọt thanh cho nước lèo, người dân Hòn Khói thường nêm vào một chút đường phèn.
Dulichgo
Khi thưởng thức, gỏi sẽ được cho vào chén, chan nước lèo đang sôi (với mục đích làm chín cá thêm lần nữa bằng nhiệt), cho rau vào chén và thêm đậu phộng, bóp vụn thêm một ít bánh tráng nướng.

Món gỏi lua thích hợp vào ngày mưa phùn, hơi se lạnh, khi gia đình họp mặt quây quần. Thưởng thức món gỏi lua là tận hưởng cùng lúc hương vị biển cả và mùi rau trồng ở vườn nhà. Món ăn có sự kết hợp giữa vị ngọt của cá cơm, vị tươi của thịt cũng sự thanh mát của các loại rau. Nhiều thực khách sau khi ăn gỏi lua một lần thì ngay lập tức bị “đánh gục”, chỉ muốn thưởng thức món ăn này mãi không thôi.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(BĐN) - Đọt mây, lá bép (lá nhíp), cà đắng, khổ qua rừng, bồ ngót rừng (giống lá bép, nhưng dùng lá già để nấu canh bồi)… được người M’nông xem là sản vật quý báu của núi rừng.

< Các nguyên liệu chính chế biến canh thụt như lá bép non, cá suối sơ chế, đọt mây bóc vỏ, ớt xiêm xanh, cà đắng rừng.

Đó đều là những nguyên liệu dùng để chế biến được các món ăn dân dã, độc đáo. Người M’nông không chỉ sử dụng các nguyên liệu từ rau, cây rừng trong bữa ăn hàng ngày mà còn trân trọng làm lễ vật dâng cúng, thưởng thức trong ngày lễ, tết, hội truyền thống.

“Canh thụt” là món ăn truyền thống của đồng bào M’Nông

< Sau khi được sơ chế, tất cả các nguyên liệu lần lượt được cho vào ống lồ ô dài hơn 1m.
Dulichgo
Theo kinh nghiệm của người M’nông, “canh thụt” có công dụng bồi bổ sức khỏe, trị chướng bụng, đầy hơi, giải rượu, rất tốt cho các bà mẹ mới sinh, người già sức yếu và những em bé còi xương…

< Ống lồ ô được đặt nấu trên lửa và than hồng khoảng 30 phút. Khi nấu phải thường xuyên xoay tròn để ống không bị cháy và nguyên liệu bên trong chín đều.

< Món “canh thụt” với vị ngọt, bùi và đắng nhẳn… rất ấn tượng trên mâm cơm truyền thống của người M’nông.
Dulichgo
Nguyên liệu chính để chế biến món "canh thụt" truyền thống gồm lá bép, đọt mây, cà đắng, ớt xiêm rừng và cá suối (hoặc thịt một số loại động vật). Từ xưa đến nay, hầu như người M’nông nào cũng biết chế biến và xem đây là món ăn "khoái khẩu", như một đặc sản của dân tộc mình.

“Khổ qua rừng” – món ăn, vị thuốc quý của người M’nông

< Quả khổ qua rừng vị đắng nhẳn, người M’nông cho rằng sau khi ăn thì uống nước, uống trà, dùng cơm đều sẽ thấy vị ngọt trong miệng.

< Người M’nông thường dùng cá nục tươi hấp chín, nướng sơ trên than hồng nấu cùng quả khổ qua rừng còn xanh đã bỏ hạt.
Dulichgo
Khi có khách, người M’nông thường lên rừng kiếm một loại quả nhỏ, hình thon dài, vị đắng như khổ qua nên được gọi là quả khổ qua rừng. Khổ qua rừng là quả của dây cứt quạ, một giống thân thảo, gần như dây leo, thân mảnh, phân nhánh nhiều.

< Món ăn được nấu với tốc độ nhanh để quả khổ qua không chín quá, mất đi vị đặc trưng của nguyên liệu.

Quả hình elip và có loại hình bầu dục, thon hẹp ở gốc, sống màu xanh (khi chín màu đỏ tươi, không nên ăn), dài 3 – 5 cm, có 10 sóng cạnh, hạt nhiều…

< Món ăn từ khổ qua rừng là một trong những đặc sản trong bữa ăn của người M’nông.
Dulichgo
Lá và quả xanh dùng để làm rau luộc, xào, nấu canh ăn tác dụng giải nhiệt, kích thích vị giác. Đây còn là dược liệu dùng để chữa bệnh với tác dụng trừ nhiệt, trị sốt, giải khát, tiêu độc, thoái ban, trừ đờm, cắt cơn ho…


Du lịch Tafi Tour!

Trước khi đến Tây Nguyên thưởng ngoạn, những người bạn từng đi bảo: “Lên đó cậu nhớ dùng thử món gỏi cà đắng cá cơm, ngon lắm đấy!”. Thực sự tôi chưa nghe qua món này nên ngẩn ngơ. Nhưng khi đến nơi, thưởng thức và cảm nhận món ăn, tôi mới biết nó không còn là lời đồn nữa mà thật là tuyệt.

Tây Nguyên không chỉ có núi rừng hùng vĩ, sông hồ thơ mộng, con người hiền hòa mà có cả những món ăn đậm chất các dân tộc bản địa. Trong đó có món gỏi cà đắng cá cơm. Cà đắng là một loại cà dại mọc nhiều trên rừng, trên nương rẫy. Sau này được đồng bào dân tộc thiểu số Tây Nguyên như Ê đê, M'nông, Mạ... mang về trồng trong vườn nhà, ra quả quanh năm. Quả cà đắng giống cà pháo nhưng nhỏ hơn, có gai, màu xanh sọc đốm trắng, đặc biệt có vị đắng rất đặc trưng.

Người dân tộc thiểu số thường dùng cà đắng để chế biến thành nhiều món ăn độc đáo và hấp dẫn, trong đó có món "gỏi cà đắng cá cơm".
Dulichgo
Tất nhiên, cá cơm là loài hải sản, chẳng có ở núi rừng Tây Nguyên. Nhưng ngộ ở chỗ, mang khô cá cơm ở vùng biển trộn với gỏi cà đắng lại trở thành món ăn ngon đáo để. Cách chế biến món này cùng khá đơn giản. Cà đắng tươi thái lát mỏng, ngâm trong nước pha tí chanh muối cho cà trắng và bớt chất chát.

Để cà giòn dai, nên ngâm thêm với đá viên trong một giờ. Cá cơm cần đem ngâm với nước ấm trong vài phút cho mềm và bớt chất tanh. Sau đó móc ruột đen, tách lấy xương (nếu là loại khô cá cơm nhỏ, sạch thì không cần). Mang khô cá cơm đã sơ chế lên chảo đảo cho dậy mùi, nêm nếm gia vị vừa ăn.

Nước chấm khá quan trọng quyết định sự thành công của món ăn. Bởi nước chấm dùng để rưới lên gỏi, cùng với nước cốt chanh (có thể dùng giấm thay thế). Để làm nước mắm ngon thì băm tỏi, ớt nhuyễn cho vào tô, rót nước mắm ngon, cắt nửa trái chanh, vắt vào chén cùng với bột ngọt và đường. Sau đó lấy độ hai muỗng nước sôi chế vào cho tan hỗn hợp đó. Đổ vào tô nước mắm khuấy đều lên. Nếu mặn thì cho thêm một muỗng nước sôi nữa.Dulichgo

Khi đã hoàn tất công đoạn đầu, cho tất cả hỗn hợp vào thau và bắt đầu trộn với nước cốt chanh. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà cách nêm chua, ngọt, nhạt khác nhau. Nhưng cần lưu ý, nên nêm nếm nhẹ một tí, bởi khi trộn gỏi, vị chưa thấm đậm vào bên trong. Món ăn đơn giản thôi, nhưng lại chất chứa hồn dân tộc của người bản địa.
Dulichgo
Vị chát nhẹ và giòn giòn của cà đắng, vị ngọt dai của khô cá cơm hòa quyện vào vị mặn chua của nước mắm và chanh tạo cho món ăn thêm phần đặc sắc. Món này có thể ăn chơi, ăn với cơm dùng kèm rau sống. Nhưng trên hết vẫn là ăn với bánh đa. Bẻ một miếng bánh đa, đặt một ít gỏi vào và đưa lên miệng nhai, cảm giác giòn tan trong miệng thật thích thú.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(TTO) - "Hàng cây xanh thắm đợi chờ/ Bồ quân chín đỏ giấc mơ cuộc đời"... Ở vùng Bảy Núi, An Giang, đến mùa hồng quân chín tím cả một khu vườn cũng là thời điểm trẻ con xôn xao cả một góc trời. 

< Trái hồng quân mọng nước, mùi vị thanh tao.

Ngũ Hồ Sơn còn có tên là núi Dài Năm Giếng hay núi Dài Nhỏ. Gọi là núi Dài Năm Giếng vì gần trên đỉnh núi có năm giếng nước nhỏ mang nhiều huyền thoại cổ tích từ thuở xa xưa. Ngoài yếu tố nhân văn, Ngũ Hồ Sơn còn có nhiều loại cây trái đặc sản, trong đó nổi tiếng nhất là trái hồng quân.

< Cây hồng quân ra trái nghịch mùa.

Núi Dài Năm Giếng hiện nay thuộc ấp Phú Hòa, xã An Phú, huyện Tịnh Biên, An Giang. Núi cao khoảng 265m, nằm đối diện núi Ông Két (Anh Vũ Sơn). Dọc theo triền núi có một con đường bêtông dẫn tới Điện Bà, còn gọi là Vồ Đầu, nơi có năm giếng nước.
Dulichgo
Tại đây, khách du lịch và hành hương thường lui tới để tham quan ngoạn cảnh và thưởng thức trái cây rừng. Dọc hai bên đường lên núi là rừng cây bát ngát xanh um, xen lẫn những khóm hoa rừng rực rỡ quanh năm, ấn tượng nhất là hoa mua và bằng lăng tím.

< Hồng quân vào mùa thu hoạch.

Trong số những loài cây trái sum sê như vú sữa, xoài, mít còn có một loài cây mang cái tên rất đẹp và ăn cũng rất ngon, mùi vị hấp dẫn, đó là trái hồng quân.

Hồng quân còn có tên là bồ quân, mùng quân, tên khoa học là Flacourtia jangomas. Loại này có nhiều ở Đông Nam Á, riêng tại miền Tây Nam bộ dòng họ nhà hồng quân đã chọn vùng Bảy Núi, An Giang làm quê hương. Đó là loài cây bụi, cao trung bình 5 - 8m, lá nhỏ, bông tím, trái lúc còn sống có màu xanh, khi già chuyển dần sang màu nâu và lúc chín mọng có màu tím rịm trông rất bắt mắt, mùi thơm nhẹ, vị ngọt, hơi chua.

Đặc điểm của trái hồng quân là trước khi ăn phải vò cho mềm, càng mềm ăn càng ngọt. Nếu trái chưa chín hẳn thịt có vị chát và hơi chua, không ngon bằng trái chín muồi.

Ông Nguyễn Văn Bồi, một cư dân sống lâu đời trên rừng núi, cho biết hồng quân Ngũ Hồ Sơn có vị ngọt thanh hơn hồng quân ở núi Cấm nhờ đất cát và thổ nhưỡng ở đây thích hợp với loại cây này.

< Hồng quân chuẩn bị ngâm ủ rượu.

Gia đình ông có 200 cây đang cho trái, hằng năm cây ra hoa từ đầu mùa mưa và trái bắt đầu chín từ tháng 8 kéo dài đến qua tết. Tuy nhiên cũng có vài cây ra bông muộn cho trái nghịch mùa vào tháng 3, tháng 4. Vào thời điểm này trái rất ngon, ngọt và thanh tao.
Dulichgo
Hồng quân là trái để ăn tươi, làm mứt hoặc làm rượu. Trẻ con thường hái trái xanh hoặc chín hườm chấm muối ớt vừa chát chát, chua chua thật thi vị.

< Trái hồng quân chế biến thành ''Thiên Cấm Sơn kỳ tửu''.

Ở vùng Bảy Núi, An Giang, hồng quân là món quà vặt của tuổi thơ. Đến mùa hồng quân chín tím cả một khu vườn cũng là thời điểm trẻ con xôn xao cả một góc trời. Bởi thế, một nhà thơ ở Hội Thi đàn đã viết: "Hàng cây xanh thắm đợi chờ/ Bồ quân chín đỏ giấc mơ cuộc đời"...

Theo y học dân gian, trái hồng quân ăn nhiều tốt cho gan mật, sạch khí huyết, còn thân và rễ hồng quân có thể trị được nhiều chứng bệnh.

Ở An Giang cũng có cơ sở chưng cất rượu dùng trái hồng quân chín để ngâm ủ rượu, lấy tên sản phẩm là “Thiên Cấm Sơn kỳ tửu”, khi uống vào cảm giác như dư vị của núi rừng Tây Nam ẩn chứa trong từng ly rượu.          

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(QNO) - Thịt cá bống săn chắc, đậm đà hương vị quyện với cơm gạo lúa mới dẻo thơm, gợi nhớ ngày xa. Nhớ những ngày ngụp lặn đào hang, bắt cá, bữa cơm gia đình đầm ấm bên mái tranh nghèo…

Đầm An Khê (còn gọi là Phú Khê, Cẩm Khê), nằm giữa xã Phổ Thạnh và Phổ Khánh, huyện Đức Phổ khá hoang sơ và thơ mộng. Nghiên cứu khảo cổ học cho rằng, đây không chỉ là nơi phát hiện đầu tiên mà còn là chiếc nôi của nền văn hóa Sa Huỳnh với niên đại khoảng 3.000 năm trước. Nguồn thủy sản trong đầm khá phong phú, cung cấp thực phẩm cho cư dân Sa Huỳnh cổ và giờ là nguồn dinh dưỡng quan trọng đối với người dân sinh sống ven bờ. Tôm, cá, lươn, chình… vừa được vớt lên từ đầm có thể chế biến thành những món ngon tuyệt hảo, nhất là cá bống kho tiêu.

Đào hang dụ cá và bắt cá

Rong ruổi trên vùng đất Sa Huỳnh, tôi được nghe chuyện đào hang dẫn dụ rồi bắt cá bống ở đầm An Khê khá hấp dẫn. Chuyện xảy ra hơn 20 năm về trước, khi lượng thủy sản trong đầm còn khá dồi dào.

Đầu tháng 3 – 8 âm lịch, nhiều người sống ven đầm ngắm hướng rồi đo bước chân, ngụp lặn đào hang dưới đáy. Họ dùng hai tay móc bùn tạo thành chiếc hang rỗng, hai đầu thông nhau tựa hầm ngầm dưới làn nước. Mỗi người sở hữu hàng chục chiếc hang, là nơi trú ẩn lý tưởng của loài cá bống khi đến mùa nắng nóng.
Dulichgo
Ban trưa, những tia nắng chiếu xuống đầm như rọi vào chiếc gương khổng lồ, phản chiếu lấp lóa. Nước trong đầm dần nóng khiến lũ cá bống rủ nhau tìm hang trú ngụ. Nhiều người đeo chiếc giỏ đan bằng nan tre bên hông dò từng bước chân rồi ngụp lặn, thọc hai tay vào hai cửa hang để chặn bắt cá.

Những người lần đầu chứng kiến cứ ngỡ họ đang chơi trốn tìm trong làn nước xanh thẳm. Và dẫu rằng, “cá đã vào hang” nhưng không dễ bắt. Lực đẩy của nước khiến cơ thể nổi bập bềnh, kéo theo hai bàn tay rời khỏi hang. Chỉ chờ có thế, những con cá bống cái lanh lẹ lách khỏi lòng bàn tay và trườn qua khe trống ra ngoài. Những con bống đực dài ngoẵng, ốm tong teo nằm dật dờ trong hang rồi chui vào giỏ. Có lẽ, chúng phải gắng sức quá độ để “xứng mặt đàn ông” nên thân thể mới tiều tụy đến thế!

Anh Đỗ Dễ - Phó Đài truyền thanh – truyền hình huyện Đức Phổ, người có nhiều năm đào hang bắt cá bống ở đầm An Khê cho biết: Hầu hết cá trú ngụ trong hang là bống cái. Cả buổi lặn ngụp bắt được vài chục con nhưng chỉ vài con cá đực. “Cá bống cái rất khó bắt, chỉ hở tay một xíu là chúng thoát ra ngoài. Những con bống đực ốm nhách, nằm im như sẵn sàng chết khi đã làm tròn phận sự…” – anh nói.

Khó quên cá bống kho tiêu

Giờ cá bống không còn nhiều như thuở trước nên giá khá cao, mỗi ký cả trăm nghìn đồng. Dẫy vậy, mỗi khi gặp mớ cá bống tươi rói thì nhiều bà nội trợ vội vàng mua và mang về kho tiêu. Sau khi mang về dùng dao cạo sạch vảy rồi móc bỏ mang và lòng cá. Tiếp đến, rửa sạch cá qua nước muối rồi cho vào nồi ướp với gia vị, tiêu xay nhuyễn và hành tím xắt lát gần cả giờ đồng hồ để thịt cá thêm săn chắc.

Để món cá bống kho tiêu thơm ngon nhất thiết không thể thiếu nước đường nấu dẻo. Cho đường đen nấu theo phương pháp thủ công cùng ít nước vào nồi rồi đun nhỏ lửa đến khi bốc mùi thơm thì nhấc xuống khỏ bếp, cho vào tủ để dùng dần. Nồi cá bống ướp với gia vị, thêm ít nước đường đen nấu dẻo và nước vừa ngập cá rồi đun nhỏ lửa. Chừng nửa giờ sau, mở nắp, nồi cá kho bốc mùi thơm phức, cá sẫm màu trông thật bắt mắt.
Dulichgo
Thuở trước, nhiều người kỹ tính kho cá trong nồi đất và đun nhỏ lửa bằng củi tre. Sau đó, vùi nồi cá kho vào trong bếp trấu để cá khô nhưng không cháy, hương vị càng thêm đậm đà. Giờ khá bận rộn nên khi cá chín thì nhấc xuống khỏi bếp, gắp ra đĩa rồi rắc thêm ít tiêu xay nhuyễn lên trên là đã có món cá kho ngon tuyệt vời.

Thịt cá bống săn chắc, đậm đà hương vị quyện với cơm gạo lúa mới dẻo thơm, ngon khó gì sánh bằng. Những bậc cao niên khi được thưởng thức món cá bống kho tiêu thường nhớ về ngày xa. Nhớ những ngày ngụp lặn đào hang, bắt cá, bữa cơm gia đình đầm ấm bên mái tranh nghèo.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(BAVN) - Thịt dắt xào xúc bánh tráng là món đặc sản của nhiều vùng quê miền Trung. Đây là món ăn dân dã, rẻ tiền được nhiều người ưa thích bởi giàu đạm nhưng không quá cầu kỳ trong cách chế biến.

< Nguyên liệu gồm thịt dắt, hành khô, hành phi, ớt tươi…

Thuộc họ nhuyễn thể hai mảnh vỏ, dắt sống chủ yếu ở vùng nước lợ tại khu vực cửa sông ven biển, đầm phá và thường bị nhầm với hến và ngao. Nếu nhìn bề ngoài, dắt nhỏ hơn hến và có màu đen sậm vì chúng thường nấp dưới cát để trốn kẻ thù và tìm kiếm thức ăn.

< Dắt sau khi được luộc chín đem đãi lấy thịt. Thịt dắt được đem xào cùng với gia vị như hành, ớt…
Dulichgo
Do tập tính của dắt thường đi kiếm ăn vào buổi sáng nên muốn bắt, người dân ven cửa sông, biển phải dậy từ rất sớm. Dụng cụ chủ yếu để khai thác dắt là những vợt lưới được chế tạo chuyên biệt để có thể cào dưới nước.

Những hôm nắng to, dắt thường ngoi lên bờ thì chỉ cần lội chưa qua đầu gối là có thể cào được dắt. Ngược lại, những hôm mưa gió thì việc bắt dắt sẽ khó khăn hơn nhiều vì phần lớn dắt lặn dưới đáy sâu.

< Bánh đa được nướng vàng đem ăn kèm cùng thịt dắt xào.

Công đoạn sơ chế dắt gồm 2 phần chính, ngâm nước gạo để dắt nhả hết cát và cho vào rổ chà thật mạnh làm sạch lớp bùn còn bám lại ngoài phần vỏ.
Dulichgo
Cho dắt vào nồi luộc, dùng đũa đảo mạnh tay để dắt mở hết vỏ ra, lộ phần thịt (ruột) ra ngoài. Vớt dắt ra một rổ thưa rồi đưa vào trong chậu nước đãi lấy thịt. Nước luộc dắt thường dùng để nấu canh, kết hợp với rau muống hay rau mồng tơi sẽ cho vị rất ngọt và mát.

< Món "dắt  xúc bánh đa".

Sau khi đã luộc và lọc xong, thịt dắt sẽ được đem xào với ớt và hành đã được phi thơm, sau đó dọn ra đĩa rắc hành khô phi vàng lên trên và cuối cùng là dùng bánh tráng xúc ăn.

Bẻ miếng bánh tráng, rồi xúc một ít thịt dắt đưa vào miệng, vị ngọt của dắt, giòn của bánh tráng, thơm của hành phi quyện lại nơi đầu lưỡi đem lại hương vị đậm chất miền Trung thật khó quên.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com

(DTO) - Thành phố cao nguyên bốn mùa đều lạnh mang lại cho du khách những cảm nhận rất riêng khi đặt chân đến. Một trong những điều rất riêng ấy phải kể đến nét ẩm thực độc, lạ của người dân nơi đây. Các món ngon của Đà Lạt lạ không chỉ ở tên gọi mà còn bởi cách chế biến và hương vị không lẫn vào đâu.

+ Bánh tráng nướng

Yêu thích bánh tráng nướng nên nhiều thực khách đặt cho món ăn này cái tên “Pizza Việt Nam”. Từ hình thức đến nguyên liệu làm bánh tráng nướng đều giống món hệt món pizza mà bạn vẫn thường ăn. Dần dần, bánh tráng nướng đã trở thành món ăn chơi không thể thiếu của phố núi Đà Lạt.

Sự khác biệt của bánh tráng nướng nằm ở phần đế bánh. Chiếc “pizza Việt Nam” có đế bánh làm từ nguyên liệu là những chiếc bánh tráng Đà Lạt chính hiệu mỏng tang.

Sau khi đặt trên vỉ than nướng giòn, người chế biến thêm chút hành lá xào nhuyễn, mỡ hành thơm nức, ruốc thịt đậm đà. Kế đến là lớp trứng gà tráng mỏng vàng ươm cùng các phụ liệu độc đáo khác cho lên trên cùng. Tùy theo sở thích của từng người mà nguyên liệu bánh tráng có thế khác nhau, từ bánh tráng nướng bò khô, đến bánh tráng pa tê, phô mai, thịt gà, xúc xích, sốt maiyonaise…

Để thưởng thức món ăn dân dã này khi có dịp tới Đà Lạt, bạn chỉ cần có từ 10.000 - 13.000 đồng là có ngay một chiếc bánh thêm trứng, phô mai và ruốc thịt.

+ Xắp xắp

Xắp xắp là món ăn đường phố chứa đựng hương vị cuộc sống bình dị của những người dân phố núi. Nhìn qua, xắp xắp gần giống như món nộm của miền Bắc hay gỏi khô của miền Nam. Tuy nhiên, món ăn này có một hương vị khác lạ, không lẫn với bất cứ nơi nào.

Nguyên liệu để làm xắp xắp chủ yếu là đu đủ được bào thành sợi, khô bò, phổi bò, gan lợn được rim cùng ngũ vị, các loại rau thơm... Nếu như gỏi khô bò miền Nam có vị chua ngọt từ nước mắm, pha chế theo cách nêm nếm của người miền Nam, hay gỏi khô bò miền Trung đậm đà bởi nước mắm hơi đậm và rất cay, thì xắp xắp Đà Lạt như được chắt lọc vị tinh túy từ món ăn của cả hai vùng.
Dulichgo
Nước chan trong món xắp xắp Đà Lạt đặc biệt được làm từ nước me có độ chua dịu vừa phải, không quá ngọt và không quá cay nên có nét đặc trưng rất riêng. Món ăn không thể thiếu loại rau húng quế hay lạc rang giã dập. Khi ăn bạn sẽ cảm nhận đu đủ giòn đượm vị mặn, chua, ngọt, cay cùng với vị bùi ngậy của lạc rang, thơm thơm của rau húng, khó lòng cưỡng lại nổi trong cái giá lạnh của xứ sở sương mù.

+ Sú kẹp nách

Không chỉ có cái tên độc đáo mà hình dáng và hương vị của sú kẹp nách cũng mang đậm đặc trưng của xử sở ngàn hoa.

Có nguồn gốc từ Bỉ, sú kẹp nách được trồng ở Đà Lạt từ thời Pháp thuộc. Cùng họ với cải bắp nhưng sú kẹp nách phát triển với nhiều mầm rau theo hình xoắn ốc dọc theo thân cây. Ở mỗi cuống lá sẽ là một quả giống như bắp cải nhỏ. Có lẽ chính vì đặc điểm khá đặc biệt này nên khi xuất hiện ở Đà Lạt, cái tên sú kẹp nách được hình thành một cách mộc mạc và thú vị như thế.
Dulichgo
Sú kẹp là loại rau dùng để làm salad hay luộc, chiên đều rất thú vị. Loại rau này có vị thanh mát và giàu chất dinh dưỡng. Đây được coi như một loại đặc sản ở Đà Lạt rất có lợi cho sức khỏe.

+ Bánh ướt lòng gà

Bánh ướt lòng gà là món mà du khách phải tìm ăn khi đến Đà Lạt. Món này không ăn với chả, nem hay bánh tôm như thường thấy ở nhiều nơi mà được ăn kèm với thịt và lòng gà. Sự kết hợp giữa miếng bánh dẻo mềm với thịt gà thơm ngọt, vị dai dai của lòng gà khiến cho món ăn trở nên rất ngon và lạ miệng.

Người dân ở đây làm bánh ướt tỉ mỉ từ khâu chọn gạo đến chọn lòng gà và thịt gà. Thường người ta chọn gà vườn không quá lớn, thịt chắc và không được nhão hay quá dai. Để tránh mùi tanh, lòng gà sau khi được sơ chế sẽ được ướp sơ qua một chút gia vị cùng hành tỏi cho thấm, khi làm cho khách mới xào chín để miếng lòng giữ được độ giòn thơm.

Kèm theo tô bánh ướt lòng gà là một chén nước mắm pha vừa ăn, có độ cay ngọt thanh nhưng đậm vị. Trong tiết trời se lạnh của sớm mai hay buổi tối, bạn sẽ không khỏi mê mẩn trước vị dẻo thơm của bánh ướt nóng mới tráng, chút béo ngậy từ miếng thịt, lòng gà quyện trong vị nước mắm vừa phải thêm chút cay của ớt lẫn thơm nồng từ rau thơm.
Dulichgo
+ Bánh mì xíu mại

Khi nhắc đến xíu mại, có lẽ mọi người liên tưởng ngay đến những viên xíu mại nho nhỏ có nước sốt tươi đỏ thật bắt mắt. Thế nhưng xíu mại Đà Lạt khi dọn ra có thể khiến thực khách giật mình vì nó khác rất nhiều so với tưởng tượng.

Xíu mại Đà Lạt cũng được làm từ thịt nạc quết khéo nên có độ dẻo dai vừa phải, nêm nếm vừa nên hương vị rất nhẹ nhàng. Với nước dùng ninh từ xương heo quyện với nước ngọt thanh từ thịt nạc viên, cộng thêm một chút hành lá thái nhuyễn trang trí khiến cho món xíu mại Đà Lạt trở nên rất thanh từ hình thức đến hương vị.

Khi dùng xíu mại với bánh mì, thường người ta sẽ cho thêm một chút sa tế để xíu mại hơi đỏ và hơi cay, thêm phần hấp dẫn. Thực khách có thể dùng thêm chút giá và ngò, bỏ vào chén xíu mại cho ngấm nước sốt rồi dùng sẽ rất ngon.

Cách dùng bánh mì với xíu mại ở Đà Lạt cũng khác biệt. Nếu như các món bánh mì xíu mại bình thường người ta bỏ xíu mại vào trong bánh mì thì ở Đà Lạt, thực khách có thể xé nhỏ bánh mì chấm với xíu mại hoặc có thể bỏ xíu mại vào bánh mì tùy thích.

+ Chè hé

Chè hé Đà Lạt – cái tên vừa nghe qua cứ ngỡ như một món chè đặc sản của Đà Lạt với một nguyên liệu thật khó hình dung. Tuy nhiên, chỉ khi thưởng thức rồi, thực khách mới vỡ lẽ ra rằng, gọi là chè hé bởi quán phục vụ chè chỉ hé cửa do tiết trời rất lạnh của Đà Lạt. Hơn nữa, vì vị trí của mình nên quán phải khép cửa để không gian dành cho khách thêm ấm cúng trong chiều Đà Lạt lộng gió.
Dulichgo
Không biển hiệu và nằm khiêm tốn ở con dốc của đường 3/2 thành phố Đà Lạt, quán chè hé đã rất nhiều tuổi tồn tại một cách thân thuộc, gần gũi với người dân Đà Lạt lẫn du khách gần xa bằng thương hiệu khá mộc mạc. Ở đây, những món chè phục vụ gồm cả chè nóng và chè lạnh, chỉ có khoảng gần 10 loại được phục vụ như chè bắp, chè chuối, chè đậu…nhưng các món đều ngon, chế biến khéo léo với vị ngọt rất vừa, lại phục vụ bằng những chén chè nho nhỏ nên thực khách dùng hoài không ngán.

Điều đặc trưng làm cho chè hé trở nên nổi tiếng không chỉ bởi chi tiết “hé cửa” khá đặc trưng, mà còn bởi nét tiêu biểu thanh đạm nhẹ nhàng trong các món chè, khiến ai thưởng thức cũng ít nhiều cảm nhận cái hồn của Đà Lạt trong đó.

+ Cà phê Chồn

Cà phê chồn Đà Lạt đặc biệt bởi những hạt cà phê đã qua một quá trình nhai gặm của chồn, từ sự bào mòn bởi các enzym men tiêu hóa nơi dạ dày của nó đã góp phần tạo nên hương vị rất đặc trưng của cà phê.

Hương vị đặc trưng này chứa đựng cả một hành trình khám phá thú vị và độc đáo. Khi thưởng thức cà phê chồn Đà Lạt, người ta có thể cảm nhận được cả vị bùi của đất, vị ngai ngái, vị dịu dàng của hương rừng, vị thơm nồng đậm đà của cà phê… Sự cảm nhận ấy hình thành từ tinh chất trong thành phẩm và cũng là những tinh tế của riêng mỗi người thưởng thức. Điếu đó là yếu tố quan trọng làm cho cà phê chồn càng thêm độc đáo và quý hiếm.

Nguồn:dulichtafi.blogspot.com